Historiek

Chemika is de naam van de officiële studentenkring van de studenten ingeschreven aan de Katholieke Universiteit Leuven voor de richting Chemie en de richting Biochemie en Biotechnologie, oud-studenten van de opleiding Chemie en de opleiding Biochemie en Biotechnologie, docenten en sympathisanten.

artikel 1 van de Chemika statuten

In den beginne was er niets.

Mei 1945, België was een half jaar vrij van Duitse bezetting en iedereen was volop bezig z’n normale leven terug op te bouwen. Langzaamaan begonnen er zich terug meer studenten in te schrijven aan de universiteit. Onder hen ook 34 dapperen die de studies Scheikunde aanvatten. Op een donkere avond 3 jaar later in café Bij Marraine op de Oude Markt besloten enkele van die studenten, namelijk Hugo Van Looy, Bert Hermans, Pol Laporte, Leo De Mayer en Robert Vercouteren, vorm te geven aan hun vriendschap. Hun geesteskind was Chemika.

Naar de maandelijkse clubavonden werd gretig uitgekeken. De avond opende steevast met een voordracht over een serieus onderwerp. Zo werden er vaak chemisten uit het bedrijfsleven uitgenodigd. Daarna beproefde men de stembanden en dronk rijkelijk, zodat er van die voordracht meestal nog maar weinig bleef hangen. Ludieke clubspeeches over uiterst ingewikkelde instrumenten als de vliegenvanger en de sigarenopsteker of over ‘de kwadratuur van de cirkel’ vervolmaakten de avond.

Minstens 1 keer per jaar werd het cultureel gehalte wat opgekrikt op de kleinkunstavond Chemuse. De oude Chemikaners speelden dan muziek, vertelden verhalen en vettige moppen en droegen (soms romantische) poëmen voor. Ook ons kringblad ’t Chemistje stamt al uit deze prille beginperiode. Op sportief gebied liet Chemika zich evenmin onbetuigd: toenmalig sportorganisator John Verwimp bracht een sterk voetbalelftal op de been en speelde er zelfs 1 keer kampioen mee op een interfacultair toernooi. De voetbalmatchen tussen de Vlaamse en Waalse licenties eindigden dan ook onveranderlijk in het voordeel van de Vlamingen, ook al waren de Waalse collega’s met dubbel zoveel. Ook de turners van Chemika stonden hoog aangeschreven. Ze turnden immers als enige doorsnee studenten in keursploeg B. Keursploeg A en B werden voor de rest volledig bevolkt door mannen van het sportkot. Het sportaanbod werd later al snel uitgebreid met basket- en volleybal, zwemlessen, pingpong en bijhorende competities.

Uiteraard deed Chemika wel meer dan cantussen en sporten: er moest ook nog geblokt worden! Terwijl de founding fathers aan hun doctoraal proefschrift werkten groeide bij hen het besef dat de eerstejaars het wel heel moeilijk hadden. Ze besloten de studenten op eigen houtje te helpen en werden monitoren avant la lettre. Ieder van hen nam 3 studenten onder zijn hoede en begeleidde hen naar eigen goeddunken. Dit project werd door iedereen enthousiast onthaald, maar toch werd het officiële monitoraat pas in 1968 opgericht.

Studenten hadden in het naoorlogse onderwijs geen inspraak. Het was nog de tijd van absenties en vaste zitplaatsen. Om wat meer mondigheid aan de dag te leggen, stampte onze kring een werkgroep ‘Studie en programma’ uit de grond die cursussen en practica kritisch evalueerde en suggesties deed ter verbetering van het curriculum. Deze werkgroep tekende op een gegeven moment protest aan tegen de voorgestelde semesterexamens, die volgens hen garant stonden voor het kweken van een stel vakidiote robotten. Protest kwam er ook tegen de lozing van radio-actief afval door de universiteit. De praeses verzocht de gemeente Heverlee om de vergunning van de KUL in te trekken en drukte in naam van Chemika de hoop uit dat de universiteit voor een eigen zuiveringsinstallatie zou zorgen. U ziet het: het jeudig enthousiasme is Chemika nooit vreemd geweest.

Leuven Vlaams

De jaren ’60 werden bepaald door Leuven Vlaams en diens aanleidingen en gevolgen. Natuurlijk is het meest memorabele van die tijd niet een activiteit van Chemika of een uitspraak van een prof, maar een opstand van de studenten. Voor de richting Scheikunde was er het specifieke probleem van plaats- en tijdstekort. De toenmalige locatie van het departement Scheikunde was waar vandaag het STUK gevestigd is. Iedere prof moest daar zijn labo’s geven in twee talen, wat uiteraard onmogelijk behouden kon blijven.

Ook Chemika was betrokken in deze woelige tijd en liet het onderwerp niet links liggen. John Verwimp: “Belangrijkst was natuurlijk de ‘Leuven Vlaams’-beweging. Op onze faculteit circuleerden er ‘Walen Buiten’-petities. Net als iedereen heb ik die toen getekend. Uiteindelijk werd de petitie een fameus lange lijst: iedere Vlaming die aan de universiteit werkte, tekende. Het ging er soms hard aan toe. Er werd gevochten, straten werden opengebroken. Maar er zijn overal fanatiekelingen, nietwaar.”

Uiteraard kunnen zo kort voor de blokperiode de gevolgen voor de studies niet uitblijven. Zo kon er door al het betogen natuurlijk minder tijd besteed worden aan studeren. Daar bovenop vielen de lessen na mei stil en werden zo de laatste delen van sommige vakken niet meer gegeven. Voor de universiteit was het natuurlijk ook moeilijk om alles terug op orde te krijgen na deze fundamentele veranderingen. De boeken in de bibliotheek werden door middel van Salomonsoordeel over de universiteiten van Leuven en Louvain-la-Neuve verdeeld. Niet enkel studenten werden geraakt door deze splitsing, vele proffen die hadden gekozen voor de Franse taalrol moesten uiteindelijk met heel hun labo verhuizen.

De jaren zeventig

Chemika draaide indertijd op een zeer bescheiden kern die alles moest doen. Toch werd met medewerking van de doctoraatsstudenten het 6de lustrum van Chemika uitgebreid gevierd. Een lustrumcantus, een lustrumbal en zelfs een lustrumweekend met alles erop en eraan. In die tijd hield Chemika z’n kringavonden op vrijdagavond in de toenmalige fakbar de Kemel. In het jaar ’76 was er reeds de 24 uren marathon. Het dappere Chemika heeft wonder boven wonder dat jaar zijn 24 uren helemaal vol gelopen. Chemika was ‘iets trager dan Psycho en Pedak’ en ‘veel trager dan VTK’. Wel zijn er heel wat mooie anekdotes te vertellen. Zo werd tijdens het laatste uur een groot Chemikaschild rondgedragen. Chemika zou nog vele jaren rondjes lopen op het sportkot…

Tradities

Ook na de jaren zeventig groeide en bloeide Chemika verder. Het is in die periode dat er heel wat nieuwe tradities ontstonden. Zo werd er jaarlijks door de tweede kandidaturen een kerstfeestje georganiseerd. Proffen, assistenten en studenten scheikunde werden uitgenodigd voor een broodje en een stukje taart en nadien voor het spektakel van de jarenstukjes. Elk jaar moest een ‘stukje’ opvoeren: theater, muziek, humor… Een andere traditie die al in de jaren tachtig bestond en nu nog steeds doorgaat is het Chemikaweekend. Traditiegetrouw organiseert Chemika per jaar nog altijd een aantal vaste activiteiten. Zo staat er begin december de Sintquiz op het programma, maar ook het jaarlijkse labofrakfeestje of de proffentap zullen maar weinigen overslaan.

 

Chemika Schild

Het verenigingsschild heeft de vorm van een heraldisch Vlaams gedeeld schild. Het rechterveld is dubbel geschuind van links, met de kleuren azuur, zilver, azuur, met daarop het monogram oftewel zirkel van Chemika in sabel. Het linkerveld heeft een achtergrond van sabel met daarop in zilver een alambiek, een klassieke destilleerkolf. In het zirkel kunnen we de letters V, C en F terugvinden. V van Vivat, C van Crescat en F van Floreat. De C kan men ook voor de C van Chemika aanzien. Zo krijgt men Vivat, Crescat et Floreat Chemika, oftewel Leve, Groeie en Bloeie Chemika. Deze spreuk werd traditioneel onder de communicatie van de kring, zowel intern als naar buiten toe, gebruikt en geplaatst.